به گزارش صبح پویا، کندن مداوم موهای سر، ابرو، مژه یا سایر نقاط بدن که در علم پزشکی با نام تریکوتیلومانیا (اختلال موکنی) شناخته میشود، پدیدهای دیرینه است که تاریخچه آن به نوشتههای بقراط و ارسطو بازمیگردد. این اختلال که گریبانگیر حدود یک تا دو درصد از افراد جامعه است، معمولاً با مشکلاتی نظیر اضطراب، افسردگی و وسواس همراه است.
تا پیش از این، تصور میشد اصلیترین دلیل کندن مو، تلاش فرد برای کاهش اضطراب و تنظیم هیجانی است؛ اما یک پژوهش جدید پرده از زوایای پنهان و شگفتانگیزی درباره این رفتار برداشته است که نشان میدهد استرس همیشه مقصر اصلی نیست!
پژوهشی نوآورانه؛ فراتر از یادآوریهای گذشته
پژوهشگران بیمارستان دانشگاه هایدلبرگ آلمان برای درک دقیقتر این رفتار، ۶۱ فرد بزرگسال مبتلا به تریکوتیلومانیا را به مدت ۱۰ روز با استفاده از روش «ارزیابی لحظهای» زیر نظر گرفتند. در این روش، شرکتکنندگان در طول روز وضعیت احساسی و تمایل خود به کندن مو را ثبت میکردند که در نهایت منجر به تحلیل ۲۵۵۷ ارزیابی دقیق شد.
عامل غافلگیرکننده: «کسالت» به جای استرس!
نتایج این پژوهش نشان داد که اگرچه احساسات منفی مانند اضطراب، خشم، غم و گناه با «تمایل» به کندن مو ارتباط دارند، اما پیشبینیکننده قوی برای خودِ عمل کندن مو نیستند. عامل کلیدی دیگری که نقش پررنگی در این میان داشت، کسالت و بیحوصلگی بود.
بر اساس این یافتهها:
-
نقش بیحوصلگی: کسالت هم تمایل به کندن مو و هم احتمال انجام قطعی این رفتار را بهشدت افزایش میدهد.
-
کمبود تحریک ذهنی: خستگی نیز با افزایش تمایل به این رفتار مرتبط است.
-
تنظیم تحریک درونی مغز: به نظر میرسد در برخی افراد، این رفتار زمانی رخ میدهد که سطح تحریک ذهنی مغز پایین است و فرد ناخودآگاه از این کار برای ایجاد یک تجربه حسی یا تغییر وضعیت ذهنی استفاده میکند.
نتیجهگیری
این پژوهش نشان میدهد که مدلهای سنتی، تریکوتیلومانیا را صرفاً واکنشی به اضطراب میدانند؛ در حالی که گاهی یک لحظه کسالت و کمبود تحریک ذهنی، جرقه اصلی شروع این رفتار تکراری است. شناخت دقیقتر این عوامل میتواند در درمان و مدیریت بهتر این اختلال نقش بسزایی داشته باشد.