خطر انتقال باکتری مرگبار از سگ و گربه به انسان

به گزارش صبح پویا، دانشمندان در جدیدترین هشدارهای خود اعلام کردند که باکتری‌های مقاوم به دارو میان حیوانات خانگی و انسان‌ها در حال انتقال هستند. این پژوهش نشان می‌دهد که برخلاف تصورات قبلی، دام‌ها نقش چندانی در این میان ندارند، بلکه خطر اصلی به سگ‌ها، گربه‌ها و اسب‌ها نزدیک‌تر است!

کشف باکتری خطرناک بیمارستانی در حیوانات

ماجرا زمانی آغاز شد که محققان در سال ۲۰۲۲ طی بررسی جنین‌های مرغ و اردک، باکتری «آسینتوباکتر بومانی» (Acinetobacter baumannii) را کشف کردند؛ پاتوژنی خطرناک که سازمان بهداشت جهانی آن را در «اولویت اول» پاتوژن‌های جهان قرار داده است. این باکتری که به خاطر مقاومت شدید در برابر قوی‌ترین آنتی‌بیوتیک‌ها («آخرین راه‌حل») شهرت دارد، پیش‌تر بیشتر عامل شیوع در بخش‌های مراقبت‌های ویژه (ICU) بیمارستان‌ها شناخته می‌شد.

اما بررسی‌های ژنتیکی جدید که با مشارکت محققان دانشگاه‌های چین روی ۵۰۹ نمونه از ۱۷ کشور انجام شد، ابعاد تازه‌ای را روشن کرد. پژوهشگران داده‌های ژنتیکی حیوانات مختلف (از لک‌لک‌ها و طیور تا سگ و گربه) را با نمونه‌های انسانی مقایسه کردند و به نتایج تکان‌دهنده‌ای رسیدند.

چرا حیوانات خانگی خطرناک‌تر از دام‌ها هستند؟

نتایج این پژوهش نشان داد باکتری‌های جدا شده از حیوانات را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد:

1. حیوانات وحشی، دام و طیور: سویه‌های این گروه مقاومت ضدمیکروبی پایینی داشته و از نظر ژنتیکی تفاوت زیادی (شباهت ۹۷ تا ۹۸ درصدی) با سویه‌های انسانی دارند.

2. حیوانات خانگی (سگ، گربه و اسب): این گروه دارای مقاومت ضدمیکروبی بسیار بالایی هستند. سویه‌های یافت‌شده در سگ‌ها و گربه‌ها (به‌ویژه کلون معروف ST25) شباهت ژنومی بیش از ۹۹ تا ۹۹.۵ درصد با سویه‌های بیمارستانی انسان‌ها دارند و عملاً از آن‌ها قابل تشخیص نیستند.

علاوه بر این، نمونه‌های به‌دست‌آمده از حیوانات خانگی حاوی ژن‌های مقاومت در برابر «کارباپنم‌ها» (آنتی‌بیوتیک‌های خط آخر درمان که مصرف آن‌ها در دامداری‌ها کاملاً ممنوع است) بودند؛ ژن‌هایی که هیچ‌گاه در نمونه‌های دام و طیور دیده نشده بود.

آیا سگ و گربه شما را بیمار می‌کنند؟

محققان تأکید می‌کنند که این یافته‌ها به این معنا نیست که سگ یا گربه شما همین حالا به شما عفونت بیمارستانی داده است. هیچ مدرک مستقیمی مبنی بر انتقال قطعی باکتری از یک حیوان خانگی خاص به انسان در این مطالعه وجود ندارد؛ اما ردپای ژنتیکی واضحی وجود دارد که نشان می‌دهد به دلیل تماس بسیار نزدیک انسان با حیوانات خانگی، بستر و پتانسیل بالایی برای این انتقال متقابل فراهم است.

این پژوهش که در نشریه معتبر Applied and Environmental Microbiology منتشر شده، زنگ خطری جدی برای صاحبان حیوانات خانگی است تا بیش از پیش به بهداشت و سلامت حیوانات خود اهمیت دهند.