به گزارش صبح پویا، گرایش روزافزون بیماران به اشتراکگذاری علائم بیماری و نتایج آزمایشها با ابزارهای هوش مصنوعی مانند چتجیپیتی (ChatGPT)، به یکی از بحثهای داغ حوزه سلامت و اخلاق پزشکی تبدیل شده است. کارشناسان بر این باورند که هزینههای بالای درمان و دشواری دسترسی به متخصص تنها بخشی از این ماجراست؛ بخش مهمتر، به بحران ارتباطی میان پزشک و بیمار و احساس «شنیده نشدن» در مطبهای شلوغ بازمیگردد.
فراتر از مسائل اقتصادی؛ بحران رابطه پزشک و بیمار
دکتر محمد کیاسالار، دکترای اخلاق پزشکی، معتقد است تقلیل دادن این پدیده به مشکلات مالی، نادیده گرفتن بخشی از واقعیت است. به گفته وی، در سیستم درمانی که بیمار در یک مطب یا درمانگاه شلوغ تنها چهار تا پنج دقیقه فرصت صحبت دارد، احساس «دیده نشدن» شکل میگیرد.
ویژگیهایی که هوش مصنوعی را برای بیماران جذابتر از مطب پزشک کرده است عبارتند از:
-
صبر و حوصله نامحدود: هوش مصنوعی نه خسته میشود، نه تندخویی میکند و نه بیمار را تحقیر مینماید.
-
دسترسپذیری دائمی: برخلاف پزشک که محدودیت زمانی دارد، چتباتها در هر ساعت از شبانهروز بدون عجله به تمامی سؤالات بیمار پاسخ میدهند.
-
فرار از قضاوت و انگ اجتماعی: برخی بیماران به دلیل شرم از بیان بعضی مشکلات جسمی یا روحی، ترجیح میدهند با یک ماشین که قضاوتشان نمیکند گفتوگو کنند.
هشدار پزشکان درباره تشخیصهای اشتباه و هزینههای پنهان
در سوی دیگر، دکتر هادی یزدانی، پزشک، با اشاره به اینکه ناشناخته بودن دنیای پزشکی و هزینههای ویزیت، مردم را به سمت ابزارهای رایگان سوق میدهد، نسبت به خطرات این روند هشدار میدهد.
به عقیده وی، اتکا به هوش مصنوعی نهتنها همیشه منجر به کاهش هزینهها نمیشود، بلکه گاهی به دلیل تحلیل نادرست منشأ علائم، بیمار را دچار اضطراب کرده و به سمت انجام آزمایشها و بررسیهای غیرضروری و بسیار پرهزینهتر هدایت میکند.
استقبال گسترده از هوش مصنوعی در حوزه پزشکی بیش از آنکه صرفاً نشانهای از پیشرفت فناوری باشد، زنگ خطری برای سیستم سلامت است تا خلأهای دسترسی به خدمات درمانی و کیفیت ارتباط انسانی میان پزشک و بیمار را بازنگری کند.
