به گزارش صبح پویا، پژوهشهای جدید در حوزه رفتارشناسی حیوانات و هوش مصنوعی نشان میدهد که آواها و آوازهای پرندگان تنها مجموعهای از صداهای تصادفی و غریزی نیست، بلکه دارای ساختار معنایی پیچیدهای است. جولی الی (Julie Elie)، پژوهشگر رفتارشناسی حیوانات در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، اعلام کرد که با ترکیب الگوریتمهای یادگیری ماشین و آزمایشهای رفتاری، موفق به رمزگشایی بخشی از الگوی ارتباطی «سهرههای راهراه» (Zebra Finch) شده است.
طراحی آزمایش هوشمندانه با مشارکت خود پرندگان
جولی الی بیش از یک دهه است که رفتار اجتماعی و صداهای سهره راهراه را مطالعه میکند. او پس از ضبط هزاران نمونه صوتی و تدوین یک «فرهنگ لغت صوتی» اولیه، برای اثبات اینکه خود پرندگان نیز معنای متفاوت این صداها را درک میکنند، آزمایشی خلاقانه طراحی کرد:
-
پرندگان در قفسی قرار میگرفتند که به یک حسگر مادون قرمز مجهز بود و با نوک زدن به آن، یکی از صداهای ضبطشده سایر سهرهها پخش میشد.
-
پژوهشگران هر روز یک آوای خاص را به عنوان «صدای پاداشدار» تعیین میکردند؛ اگر پرنده به آن آوا تا انتها گوش میداد، به دانه دسترسی پیدا میکرد، اما گوش دادن به صداهای دیگر پاداشی نداشت.
نتایج نشان داد سهرهها بهسرعت یاد میگرفتند صداهای نامرتبط را قطع کرده و به دنبال آوای هدف بگردند. اما شگفتانگیزترین یافته زمانی رقم خورد که محققان متوجه شدند پرندگان گاهی صداهایی را که از نظر معنا و مفهوم به هم نزدیک بودند (نه لزوماً از نظر ویژگیهای صوتی و آکوستیکی)، با یکدیگر اشتباه میگیرند. این امر ثابت کرد که پرندگان معنای ارتباطی پشت هر آوا را درک میکنند.
آیا گفتوگوی انسان با پرندگان ممکن میشود؟
پرندگان به دلیل اتکای فراوان به ارتباطات صوتی (و تواناییهای منحصربهفرد گونههایی مانند طوطیها و مرغهای مقلد در استفاده هدفمند از صداها)، یکی از اصلیترین گزینهها برای برقراری ارتباط صوتی هدفمند با انسان به شمار میروند.
با این حال، جولی الی تأکید میکند که تعامل صوتی با پرندگان به معنای تسلط بر یک زبان کامل و مشابه زبان انسان نیست؛ زیرا برای درک کامل پیامهای آنها، باید ترتیب پاسخها و ارتباط میان آواها و زبان بدنشان نیز رمزگشایی شود. وی که در سال ۲۰۲۶ برنده جایزه معتبر Coller Dolittle برای پژوهش در زمینه ارتباط دوسویه میان گونهها شده، ابراز امیدواری کرده است که با پیشرفت هوش مصنوعی و رباتیک، ظرف ۱۰ سال آینده بتوان به سطحی از ارتباط صوتی هدفمند با برخی گونههای پرندگان دست یافت.
